برنامه‌ریزی و اجرا

جلسهٔ کوتاه‌تر، نتیجهٔ بهتر: راهنمای جلسات مؤثر

قبل از هر جلسه بپرس: اصلاً لازم است؟ با یک نمودار تصمیم، نمونهٔ دستور کار سی‌دقیقه‌ای، سه نقش در جلسه و صورت‌جلسه‌ای که کار را جلو می‌برد.
اتاق جلسه با صندلی‌های نارنجی
دورهٔ رایگانبرنامه‌ریزی و اجرادرس ۴ از ۴

جلسه ابزار هماهنگی است، نه هدف. در این راهنما یک جلسهٔ واقعی از همان پروژهٔ فروشگاه اینترنتی را دنبال می‌کنیم: از پرسش «اصلاً جلسه لازم است؟» تا صورت‌جلسه‌ای که کار را جلو می‌برد.

  1. ۱لازم است؟
  2. ۲دستور کار
  3. ۳افراد
  4. ۴در جلسه
  5. ۵صورت‌جلسه
  6. ۶انواع جلسه
  7. ▶ویدیوها
۱

قبل از دعوت · تصمیم

اول بپرس: اصلاً جلسه لازم است؟

۲۳ ساعتبه گزارش هاروارد بیزنس ریویو (۲۰۱۷)، مدیران ارشد به‌طور میانگین نزدیک ۲۳ ساعت در هفته در جلسه‌اند؛ در دههٔ ۱۹۶۰ این عدد کمتر از ۱۰ ساعت بود.

خیلی از جلسه‌های بی‌نتیجه از همین‌جا شروع می‌شوند: موضوعی که با یک پیام حل می‌شد، جلسه شده است. قبل از دعوت، به این سه سؤال جواب بده:

۱باید تصمیمی گرفته یا مسئله‌ای با هم حل شود؟بله
نهیک پیام یا سند مشترک کافی است.
۲اطلاعات لازم برای تصمیم آماده است؟بله
نهاول اطلاعات را جمع کن، بعد دعوت کن.
۳تصمیم‌گیرنده می‌تواند بیاید؟بله
نهجلسه را جابه‌جا کن؛ بدون او تصمیمی گرفته نمی‌شود.
جلسه بگذار، با هدف و دستور کار
۲

دستور کار · هدف و زمان

هر جلسه یک هدف، یک خروجی و یک ساعت پایان

دستور کار را حداقل یک روز قبل بفرست. هدف را در یک جمله بنویس و به هر موضوع زمان مشخص بده. نمونهٔ یک جلسهٔ سی‌دقیقه‌ای در پروژهٔ فروشگاه:

جلسهٔ تصمیم دربارهٔ درگاه پرداخت

  • ۳۰ دقیقه
  • ۴ نفر
  • خروجی: انتخاب یک درگاه
۵۱۵۵۵
  1. ۵ دقیقهمرور هدف و وضعیتمدیر پروژه
  2. ۱۵ دقیقهمقایسهٔ دو درگاه: هزینه، زمان تأیید، ریسکبرنامه‌نویس
  3. ۵ دقیقهتصمیممالک محصول
  4. ۵ دقیقهاقدام‌ها، مسئول و مهلتمدیر پروژه

ایده‌ای از آمازون: در آمازون به‌جای اسلاید، یادداشت‌های روایی شش‌صفحه‌ای نوشته می‌شود. طبق نامهٔ ۲۰۱۷ جف بزوس به سهام‌داران، در آغاز هر جلسه همه در سکوت یکی از این یادداشت‌ها را می‌خوانند. لازم نیست شش صفحه بنویسی؛ یک صفحه خلاصهٔ گزینه‌ها هم کمک می‌کند همه با اطلاعات یکسان بحث کنند.

۳

افراد · فقط کسانی که لازم‌اند

جمع کوچک‌تر، تصمیم سریع‌تر

چند هم‌تیمی دور میز در جلسه‌ای کوچک
جلسهٔ خوب معمولاً کوچک است: فقط کسانی که تصمیم می‌گیرند، اطلاعات دارند یا اجرا می‌کنند. عکس: Annie Spratt در Unsplash

فقط سه گروه را دعوت کن: کسی که تصمیم می‌گیرد، کسی که اطلاعات لازم را دارد، و کسی که باید تصمیم را اجرا کند. بقیه صورت‌جلسه را می‌خوانند.

نقشچرا لازم استدر جلسهٔ درگاه پرداخت
تصمیم‌گیرندهبدون او تصمیمی گرفته نمی‌شودمالک محصول
صاحب اطلاعاتداده و گزینه‌ها را می‌آوردبرنامه‌نویس
مجریباید تصمیم را اجرا کندمسئول مالی، برای قرارداد درگاه
بقیهلازم نیست بیایندصورت‌جلسه را می‌خوانند
۴

در جلسه · سه نقش

سر وقت شروع کن، سر وقت تمام کن

گردانندهمسیر

بحث را روی هدف نگه می‌دارد و نظر همه را می‌پرسد.

زمان‌نگه‌دارزمان

حواسش به سقف زمان هر موضوع هست و پنج دقیقه مانده به پایان آن خبر می‌دهد.

یادداشت‌بردارثبت

تصمیم‌ها و اقدام‌ها را همان لحظه می‌نویسد، نه بعداً از حافظه.

  • سر وقت شروع کن، حتی اگر همه نرسیده باشند.
  • هدف جلسه را در جملهٔ اول بگو.
  • بحث‌های بی‌ربط را در فهرست «پارکینگ» بنویس و بعداً سراغشان برو.
  • پنج دقیقهٔ آخر را فقط برای جمع‌بندی اقدام‌ها نگه دار.
  • اگر هدف زودتر محقق شد، جلسه را زودتر تمام کن.
۵

بعد از جلسه · صورت‌جلسه

اقدام بدون مسئول و مهلت، اقدام نیست

همان روز یک صورت‌جلسهٔ کوتاه بفرست: تصمیم‌ها و اقدام‌ها. همین چند خط است که جلسه را به کار تبدیل می‌کند. صورت‌جلسهٔ نشست درگاه پرداخت:

تصمیم: درگاهی انتخاب شد که زمان تأیید کوتاه‌تری دارد. یک خط کافی است: چه تصمیمی گرفته شد و چرا.

اقداممسئولمهلت
ثبت درخواست درگاه انتخاب‌شدهمسئول مالیفردا
آماده کردن محیط آزمایشی پرداختبرنامه‌نویسپنج‌شنبه
به‌روز کردن ریسک R1 در فهرست ریسکمدیر پروژهامروز

اگر جلسه ریسک تازه‌ای را نشان داد، همان روز آن را به فهرست ریسک اضافه کن.

۶

طبقه‌بندی · انواع جلسه

هر جلسه شکل خودش را دارد

نوع جلسهزمان پیشنهادیهدفجایگزین بدون جلسه
هماهنگی روزانه۱۵ دقیقههماهنگی کار امروزبه‌روزرسانی کتبی در گروه کاری
تصمیم۳۰ دقیقهانتخاب بین گزینه‌ها—
گزارش وضعیت۱۵ تا ۳۰ دقیقهاطلاع‌رسانیگزارش کتبی یا داشبورد
بازنگری۴۵ تا ۶۰ دقیقهبهتر کردن روش کار—
کارگاه۶۰ تا ۱۲۰ دقیقهایده‌پردازی یا برنامه‌ریزی—

زمان‌ها پیشنهاد ما هستند. فقط اسکرام روزانه سقف رسمی ۱۵ دقیقه دارد. جلسه‌ای که حضور تو در آن لازم نیست، طبق ماتریس آیزنهاور در خانهٔ «واگذار کن» است.

▶

تماشا کن · سه ویدیوی معتبر

از سه دقیقه تا نیم ساعت

ویدیوها انگلیسی‌اند و دسترسی به یوتیوب از داخل ایران ممکن است محدود باشد.

دورهٔ رایگان · برنامه‌ریزی و اجرا

  1. ۱برنامهٔ واقع‌بینانهٔ پروژه
  2. ۲اولویت‌بندی با ماتریس آیزنهاور
  3. ۳مدیریت ریسک در پروژه
  4. ۴جلسهٔ کوتاه‌تر، نتیجهٔ بهترهمین درس

دورهٔ «برنامه‌ریزی و اجرا» همین‌جا تمام می‌شود. دورهٔ رایگان بعدی دربارهٔ اجایل و اسکرام است.

منابع

آمار و نقل‌قول‌ها در آبان ۱۴۰۵ با منابع اصلی بررسی شد. جلسهٔ درگاه پرداخت و زمان‌های جدول انواع جلسه مثال و پیشنهاد ما هستند. عکس داخل متن: Annie Spratt در Unsplash.

نویسنده
The Planner
تیم The Planner
آموزش مدیریت پروژه